Xã Tân Yên được thành lập theo Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh năm 2025.
Theo đó, xã được hình thành trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Cao Thượng và các xã Cao Xá, Việt Lập, Ngọc Lý. Bộ máy chính quyền mới chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025, mở ra giai đoạn phát triển mới với quy mô và tiềm lực lớn hơn, tạo điều kiện thuận lợi để khai thác hiệu quả các lợi thế về điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý và hạ tầng cơ sở.
Xã Tân Yên có tổng diện tích tự nhiên 48,13 km², quy mô dân số 51.255 người, gồm 76 thôn. Đây là một địa bàn có diện tích rộng, dân cư đông, phân bố tương đối đồng đều giữa các khu vực trung tâm và vùng ven. Với đặc điểm được hợp nhất từ nhiều đơn vị hành chính trước đây, Tân Yên có không gian lãnh thổ đa dạng, bao gồm khu vực trung tâm hành chính – thương mại sầm uất của thị trấn Cao Thượng cũ và các vùng sản xuất nông nghiệp truyền thống của Cao Xá, Việt Lập, Ngọc Lý. Sự đan xen giữa khu dân cư tập trung, đất nông nghiệp và các tuyến giao thông huyết mạch đã tạo nên bức tranh tự nhiên – kinh tế hài hòa, giàu tiềm năng phát triển.
Ngày 05/8/2025, HĐND xã Tân Yên ban hành Nghị quyết số 09/NQ-HĐND về việc chuyển đổi 26 tổ dân phố (thuộc thị trấn Cao Thượng cũ) thành 26 thôn và đổi tên 3 thôn cho phù hợp với địa danh truyền thống và thuận lợi trong quản lý hành chính. Cụ thể: thôn Tân Lập (xã Ngọc Lý cũ) được đổi tên thành thôn Tân Lập Ngọc Lý; thôn Tân Lập (thị trấn Cao Thượng cũ) đổi thành thôn Tân Lập Cao Thượng; thôn Chợ đổi thành thôn Chợ Mọc. Đến nay, toàn xã có 76 thôn, tạo nên một hệ thống khu dân cư ổn định, gắn kết, giữ gìn được bản sắc truyền thống của từng địa phương trước khi sáp nhập.
Về điều kiện tự nhiên và hạ tầng giao thông, Tân Yên có nhiều lợi thế nổi bật. Quốc lộ 17 chạy qua địa bàn, kết nối thuận lợi với các trung tâm kinh tế trong và ngoài tỉnh. Cùng với đó, các tuyến tỉnh lộ 295, 297 và 298B tạo thành mạng lưới giao thông đồng bộ, liên hoàn, góp phần thúc đẩy giao thương, vận chuyển hàng hóa và thu hút đầu tư. Đây là yếu tố quan trọng tạo động lực cho phát triển kinh tế – xã hội, từng bước hình thành diện mạo đô thị hiện đại.
Trên địa bàn xã có các khu, cụm công nghiệp như Đồng Đình, Lăng Cao và khu vực dọc Quốc lộ 17. Các khu, cụm công nghiệp này đã và đang thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư, tạo việc làm cho lao động địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp – dịch vụ. Nhờ lợi thế quỹ đất và hệ thống giao thông thuận lợi, Tân Yên có nhiều tiềm năng mở rộng không gian sản xuất công nghiệp trong tương lai.
Bên cạnh công nghiệp, nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng với nhiều sản phẩm đặc trưng mang thương hiệu địa phương như ổi lê Tân Yên, sâm nam Núi Dành, rượu dừa Hương Việt… Các sản phẩm này không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần quảng bá hình ảnh, nâng cao vị thế của địa phương trên thị trường.
Trung tâm hành chính xã được đặt tại trụ sở UBND huyện Tân Yên (cũ) với cơ sở vật chất khang trang, đồng bộ. Trung tâm hội nghị xã hiện đại, Quảng trường Lương Văn Nắm nằm sát Quốc lộ 17 tạo không gian sinh hoạt cộng đồng rộng rãi, là điểm nhấn kiến trúc và cảnh quan của địa phương. Hệ thống điện, đường, trường, trạm được đầu tư nâng cấp, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đặc biệt, theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Tân Yên lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025–2030, địa phương đặt mục tiêu phấn đấu xây dựng xã đạt tiêu chí đô thị và trở thành phường trước năm 2030. Đây là mục tiêu thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân trong việc khai thác hiệu quả các lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng giao thông, công nghiệp – dịch vụ và nông nghiệp hàng hóa.
Với nền tảng điều kiện tự nhiên thuận lợi, kinh tế đang trên đà phát triển và hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện, Tân Yên có cơ sở để từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành phường, góp phần xây dựng địa phương phát triển nhanh và bền vững trong những năm tới.